باسمه تعالی

اندیشه ی شیعی و جهانی شدن حکومت اسلامی

مقدّمه :

یکی از مفاهیمی که همان ابتدا در ارتباط با مهدویّت و ظهور منجی موعود پدید آمد و در شمار عقاید دینی بسیاری از شیعیان قرار گرفت، مفهوم «حکومت واحد جهانی» است. بر اساس این عقیده با ظهور امام غایب، اسلام به عنوان تنها دین حق الاهی و کامل دارای شریعت جامع، مقبول همگان خواهد شد. ستمگران از مسند قدرت به زیر کشیده می شوند، حکومت جهانی اسلام به رهبری مستقیم واپسین امام معصوم و عادل برپا خواهد شد و عدالت بر بنیاد دیانت و اخلاق در مقیاسی جهانی اجرا می گردد.

اعتقاد به مهدویّت و ظهور منجی دادگستر و جهانی ناگزیر به چیرگی اسلام بر تمامی ادیان و مکاتب و ایدئولوژی ها و استیلا بر جبّاران و فرمان روایان غیر الاهی و در نهایت تأسیس حکومت جهانی می انجامد، به ویژه اگر از منظر شیعی به تاریخ بنگریم، ظهور مهدی خاص و شناخته شده و در عین حال غایب از انظار و تشکیل حکومت حق و عدالت گستر اجتناب ناپذیر خواهد بود.

این تحقیق در پی آن است که اندیشه ی شیعی را در مورد جهانی شدن حکومت اسلامی بر اساس تفکّر قرآنی، دیدگاه پیامبر اسلام (ص) و ائمّه اطهار و امام راحل خمینی کبیر (ره) مورد بررسی قرار دهد.

باسمه تعالی

اندیشه ی شیعی و جهانی شدن حکومت اسلامی

مقدّمه :

یکی از مفاهیمی که همان ابتدا در ارتباط با مهدویّت و ظهور منجی موعود پدید آمد و در شمار عقاید دینی بسیاری از شیعیان قرار گرفت، مفهوم «حکومت واحد جهانی» است. بر اساس این عقیده با ظهور امام غایب، اسلام به عنوان تنها دین حق الاهی و کامل دارای شریعت جامع، مقبول همگان خواهد شد. ستمگران از مسند قدرت به زیر کشیده می شوند، حکومت جهانی اسلام به رهبری مستقیم واپسین امام معصوم و عادل برپا خواهد شد و عدالت بر بنیاد دیانت و اخلاق در مقیاسی جهانی اجرا می گردد.

اعتقاد به مهدویّت و ظهور منجی دادگستر و جهانی ناگزیر به چیرگی اسلام بر تمامی ادیان و مکاتب و ایدئولوژی ها و استیلا بر جبّاران و فرمان روایان غیر الاهی و در نهایت تأسیس حکومت جهانی می انجامد، به ویژه اگر از منظر شیعی به تاریخ بنگریم، ظهور مهدی خاص و شناخته شده و در عین حال غایب از انظار و تشکیل حکومت حق و عدالت گستر اجتناب ناپذیر خواهد بود.

این تحقیق در پی آن است که اندیشه ی شیعی را در مورد جهانی شدن حکومت اسلامی بر اساس تفکّر قرآنی، دیدگاه پیامبر اسلام (ص) و ائمّه اطهار و امام راحل خمینی کبیر (ره) مورد بررسی قرار دهد.

متن :

اسلام جهاني تولّد يافت. مسلمانان براي جهاني كردن اسلام بسيار كوشيدند. شيعيان هم دل به حكومت جهاني حجّة بن الحسن (ع) سپرده اند.

از نظر شیعه با حذف امام علی بن ابی طالب (ع) و فرزندان او تاریخ اسلام پس از پیامبر اکرم (ص) در حوزه ی سیاست و حکومت به انحراف گرایید. این انحراف پیامدهای منفی متعدّدی در پی داشت که محرومیّت جامعه از رهبری معنوی و آسمانی یکی از آن ها به شمار می آید. شیعیان منتظرند واپسین بازمانده ی امامان معصوم (ع) ظهور کند و تاریخ اسلام و در نهایت تاریخ انسان را به مسیر طبیعی حق و الاهی اش بازگرداند. در آن صورت، اسلام عزیز و مسلّط می شود و مسلمانان بر جهان چیره
می گردند. طبق این تفسیر تشکیل حکومت واحد جهانی اسلامی اجتناب ناپذیر خواهد بود.

پایه و اساس این اندیشه طبق بخش های ذکر شده که منبعث از تفکّر قرآن، دیدگاه پیامبر (ص) و ائمّه اطهار و امام راحل (ره) است بدین گونه بیان می گردد.

1- تفکّر قرآنی

با توجّه به آیه ی شریفه ی پنجم سوره ی مبارکه ی قصص که می فرماید : «و نُریدُ اَن نَمُنَّ علی الّذینَ استُضعِفوا فی الارض و نجعَلَهُم ائمّةً و نَجعَلَهم الوارثین؛ و
می خواستیم بر مستضعفان منّت نهیم و آنان را پیشوایان مردم گردانیم و ایشان را وارث زمین کنیم» و در نظر داشتن آیه ی شریفه ی پنجاه و پنجم سوره مبارکه ی نور که می فرماید : «خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده اند و کارهای شایسته
کرده اند، وعده داده است که آنان را در این سرزمین جانشین گرداند، همچنان که کسانی را که پیش از آنان بودند نیز جانشین گرداند؛ و دین پسندیده ی آنان را بر
همه ی ادیان تسلّط دهد و بعد از بیمناکیشان بر آنان امن و امان ببخشد تا مرا بپرستند و چیزی را شریک من قرار ندهند؛ و هر کسی که بعد از این کفر ورزد، اینانند که نافرمانند».

اگر پيكارگران موحّد و ظلم ستيز، عنصر توان بخش و انرژي زاي «اميد» را از صحنه محاسبات خود حذف كنند، انگيزه اي براي ادامه ي اين جهاد مقدّس نخواهند داشت زيرا پافشاري را در مسيري كه به شكست منتهي مي شود، غير عقلاني مي يابند.اين مطلب به روشني فهميده مي شود كه صلحا و مؤمنان حقيقي همواره در طول تاريخ به وسيله متفرّعان هواپرست و مترفان مستكبري كه اهرمهاي اقتصادي و ابزارهاي سياسي و نظامي را در دست دارند، به استضعاف كشيده مي شوند. در شرايط ناعادلانه ي نبرد بي پايان جبهه ي حق و باطل، و در وضعيت شكننده ي اقليّت عدّي و حزب خدا جويان، تنها عامل پايداري بخش و استقامت زا، براي اهل حق «اميد» به نصرت و وعده هاي الهي است كه فرمود: «فإنَّ حزبَ اللهِ هُمُ الغالبون».

و نیز با توجّه به آیه 105 سوره انبیاء که می فرماید :

«وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبورِ من بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الاَرْضَ يَرِثُها عبادِیَ الصّالِحونَ؛ و ما بعد از تورات زبور داوود را نوشتيم كه البتّه بندگان نيكوكار من، مُلك زمين را وارث خواهند شد».

آري مصلح حقيقي خواهد آمد و سايه حكومت عدل و امن خود را بر سراسر جهان خواهد افشاند و جهان را از خمود و خيانت و ظلمت خواهد رهاند.

    كيست كه دلش براي زندگي در يك محيط و فضاي پر از صلح و صفا و امنيّت نتپد و مرغ روحش جهت پرواز در آن ديار مصفّا و مبّرا از هر تيرگي و ظلمت اوج نگيرد؟ كيست كه نخواهد تحت سرپرستي و پيشوايي آن انسان كامل و آن پناهگاه مظلومان و بيچارگان به سر نبرد و تحت اطاعت چنان حكومت عادلانه و نوراني در نيايد؟ كدام انسان منتظري است كه پرنده دلش براي نغمه سرايي بر روي شاخسار با طراوت درخت بوستان سبز و خرّم اسلام به هنگام حكومت و امامت و سلطنت جهاني آن مصلح حقيقي و آن نجات دهنده انسانها پر نزند؟¹

قرآن در آیه 86 سوره هود می فرماید : «بقيّتُ اللهِ خيرٌ لكم اِن كُنتُم مؤمنين؛ اگر باور داشته باشيد، ذخيره الهي براي شما بهتر است».

موالات و عشق ورزيدن به مهدي و سر نهادن به فرمان او، ميثاقي است مستحكم كه خداي سبحان در پگاه ازل در عالم ذرّ از همه ي بني آدم گرفته و آن را مؤكّد ساخته است.

باري آن مهر خوش منظر، پور حيدر، امام منتظر، دست مشيّت قاهره ي الهي است كه از آستين غيب برون خواهد شد و با انحناي دم ذوالفقارش، قامت خميده ي عدالت را راست خواهد كرد و چون آذرخش قهر از آسمان غضب حضرت ذوالجلال بر سر باطل پيشه گان و مستكبران حق ستيز فرود خواهد آمد و زمين را از لوث وجودشان پاك خواهد كرد.²

قرآن پس از آیه 5 سوره قصص که بیان شد، در آیه 6 همین سوره می فرماید :

«حكومت شان را در زمين پا برجا سازيم؛ و به فرعون و هامان و لشكريانشان، آنچه را از آنها (بني اسرائيل) بيم داشتند نشان دهيم».

اين دو آيه گر چه به قصّه حضرت موسي (ع)، فرعون و بني اسرائيل مربوط است، ولي محتوا و مفهوم آيات تنها به آن بر نمي گردد. آن چه در آن دوره اتّفاق افتاد،
جلوه اي از ارداه خداوند براي حاكميّت بخشيدن مستضعفان بر مستكبران بود، در حالي كه اراده ي خدا در اين باره به طور كامل تحقّق نيافته است. پس روزي
مي رسد كه خداوند حاكميت خويش را بر زمين از طريق سپردن آن به دست عباد صالح تحقّق مي بخشد.

و نيز با توجّه به آيات 36 الی 38 سوره ی حجر كه مي فرمايد : «[شيطان] گفت: پروردگارا! مرا تا روز رستاخيز مهلت ده [و زنده نگهدار؛ خداوند] فرمود: تو نيز از مهلت يافتگاني! [امّا نه تا روز رستاخيز بلكه] تا وقت معيّني».

بنابراين جهاني شدن اسلام و تشكيل حكومت واحد جهاني امام زمان (عج) با به كارگيري علوم و فنون نوين به انجام مي رسد و تداوم آن با تدبير؛ تدبّر، دانش و بينش ميّسر مي شود.بر پايه ی اين آيه روزي مي رسد كه شيطان ديگر برايشان حاكميّت ندارد. در واقع خداوند سبحان با مهلت درخواستي ابليس تا روز قيامت، موافقت نكرد و تا زمان معيّني (تا قبل از برپايي قيامت) به او مهلت داد. با پايان يافتن حاكميّت شيطان
بر انسان، جهاني شدن اسلام از سوي بندۀ صالح خداوند تبارك و تعالي يعني
حجّة بن الحسن (ع) آغاز مي گردد.

همچنين آيه ی 105 سوره انبياء كه قبلاً ذكر شد، كلمه ی «يَرِثُها» جنبه جهان شمولي دارد، يعني همه ي حاكمان زمين از عباد صالحين خواهند شد.

با توجّه به مباني فكري و فلسفي جهاني شدن اسلام كه رهاورد وحي الهي، بعثت انبيا و امامت اولياست و عقل و فطرت اصيل انساني بر آن مهر تأييد مي زند و آن نويد دهندۀ جهاني شدن تمدّن اسلامي است كه برخي از مهم ترين اين مباني عبارتند از :

فطرت گرايي : توحيد نخستين شرط تشرّف انسان به اسلام و لازمه ی ورود به جامعه جهاني اسلام است. از اين رو، قرآن با تعابيري چون «لا اِله الّا الله» و «لا اله الّا هو» و «لا اله الّا انا» و ... اهتمام ويژه ی خود را بر اين اصل ابراز كرده است. يكتاپرستي، نقطه ي اشتراك همه ي انسانهايي است كه در جامعه ي جهاني اسلام مشاركت مي ورزند و آن فراگيرترين عامل همگرايي اجتماعي انسانها به شمار
مي رود.

عاقبت جويي : عاقبت جويي يعني فرجام خواهي، و آخرت گرايي است كه در انديشه ديني و اسلامي به عنوان اعتقاد به معاد ياد مي شود. تأكيد اسلام بر معاد، به منظور تأسيس يك نظام جهاني است كه تا در كنار اعتقاد به مبدأ، بر سرنوشت ساز بودن نقش اين باور (اعتقاد به معاد) در جهت گيري زندگي فردي، جمعی و جهاني هويدا گردد؛ زيرا چنين اعتقادي، رفتار اجتماعي را متأثّر مي سازد و آن را تحت كنترل در مي آورد كه قرآن كريم در آيه ی 115 سوره ی مؤمنون می فرمايد :

«آيا چنين پنداشتند كه شما را بيهوده آفريده ايم و هرگز به سوي ما باز
نمي گرديد».

كرامت انساني : خداوند انسان را گرامي داشته است. در بخشی از آيه ی 70 سورۀ اسراء خداوند مي فرمايد : «و لقد كَرّمنا بني آدمَ».

از نظر دين انسان موجودي هم مادّي و هم روحاني است. از اين رو، برنامه ي جهاني شدن تمدّن اسلامي با برنامه ی جهاني شدن غرب كه در پي سلطه بر انسان است، از بنيان متفاوت است؛ زيرا اسلام در پي ارج نهادن به انسانهاست و تنها به استقلال آگاهانه و آزادانه ي او از پيام دين مي انديشد و هرگز در صدد تحميل عقيده بر او نيست. با توجّه به اين سه اصل برنامه هاي جهاني شدن اسلام عبارتند از :

1. طبقه بندي انسانها بر مدار عقيده و ايمان، نه نژاد و خون و ...
2. نفي سلطه گري و سلطه پذيري بر اساس قاعده ي نفي سبيل؛
3. طرح و اجراي اصول و حقوق مشترك براي همه ي انسانها، اعم از كافر و مسلمان

2- دیدگاه پیامبر اسلام (ص)

در جلد 51 كتاب بحارالانوار محمّد باقر مجلسي حديثي از رسول خدا (ص) نقل شده است كه فرمودند :

    «خلفا و جانشينان من و حجّتهاي خدا به خلق پس از من دوازده نفرند، اوّل آنان برادرم و آخرشان فرزندم، گفته شد: اي رسول خدا (ص) برادرت كيست؟ فرمود : علي ابن ابيطالب (ع) سؤال شد : فرزندت كيست؟ فرمود : مهدي كه زمين را از قسط و عدل پر مي سازد؛ همان سان كه از ظلم و جور آكنده شده بود. قسم به آن كه مرا به حق و به عنوان پيامبر برانگيخت، اگر از عمر دنيا يك روز باقي مانده باشد، خدا آن را چنان طولاني سازد تا فرزندم مهدي خروج كند. پس از آن عيسي پسر مريم (ع) فرو خواهد آمد و پشت سرش به نماز مي ايستد و زمين به نور پروردگارش روشن
مي شود و حاكميّت او شرق و غرب [زمين] را در برمي گيرد».

حديث ديگري از پيامبر (ص) نقل شده است كه فرمود : «در آخرالزّمان مردي از فرزندان من قيام مي كند كه اسم او همانند اسم من و كنيه اش مثل كنيه ي من است. زمين را از عدل پر سازد؛ چنان كه از ظلم پر شده بود و او مهدي است.

در حديث ديگري نقل شده است كه علي (ع) از پيامبر (ص) پرسيد : آيا مهدي از ما آل محمّد است يا غير ماست؟ رسول خدا (ص) فرمود : بلكه از ماست. خداوند به سبب او ختم كند (كمال بخشد) چنان كه به ما آغاز كرد. با توجّه به احاديث نقل شده نتيجه مي گيريم كه اسلام در صدد گسترش خود در گسترۀ جهان است كه گسترش جهان اسلام توسّط امام زمان (عج) تحقّق مي يابد. حكومت امام زمان (عج) يك حكومت جهاني است كه بر پايه عدل و قسط قرار دارد كه اين حكومت جهاني عمري طويل دارد.

ابوسعيد خدری از محدّثان اهل سنّت از پيامبر (ص) چنين نقل مي كند :

«شما را به ظهور مهدي (عج) بشارت مي دهم كه زمين را پر از عدالت مي كند، همان گونه كه از جور و ستم پر شده بود. ساكنان آسمانها و زمين از او راضي
مي شوند و اموال و ثروتها را به طور صحيح تقسيم مي كند». كسي پرسيد :

معناي تقسيم صحيح ثروت چيست؟ فرمود : به طور مساوي در ميان مردم (سپس فرمود) و دلهاي پيروان محمّد(ص) را از بي نيازي پر مي كند و عدالتش همه را فرا مي گيرد.³

و نیز رسول گرامی اسلام (ص) می فرماید : «پیشوایان پس از من دوازده نفرند، نخستین آن ها تو هستی ای علی و واپسین آن ها قائم است، همان که با دستانش مشرق ها و مغرب های تمام کره ی زمین را فتح خواهد کرد».

البتّه این امید در افکار و عقاید تمام اقوام و ملل ریشه دارد و کم و بیش به
گونه های متفاوت در همه جا مطرح است. امّا در تفکّر شیعی از شفّافیّت و روشنی ویژه بهره می برد، به گونه ای امام منتظر و منجی نهایی زنده است. روزی به فرمان خداوند خواهد آمد و جهان را از عدل و داد آکنده خواهد ساخت.⁴

3- دیدگاه ائمّه اطهار (ع)

امام باقر (ع) در ذيل آيه 17 سوره حدید که می فرماید : «اِعْلَموا اَنَّ اللهَ يُحیِ الاَرضَ بَعْدَ مَوتِها قَدْ بَيَّنّا لكم الاياتِ لَعَلّكُمْ تَعقِلونَ؛ بدانيد كه زمين را خدا پس از مرگ (خزان) زنده مي گرداند و آيات و ادلّه خود را براي شما بيان كرديم تا مگر فكر و عقل را كار بنديد»، چنین فرمود : «خداوند بلند مرتبه زمين را به وجود قائم بعد از اينكه به كفر و جور مرده و افسرده شد، زنده و احيا مي كند».

مژده اي دل كه مسيحا نفسي مي آيد          كه ز انفاس خوشش بوي كسي مي آيد

وقتي كه انسان مي خواند و مي شنود كه در آينده نزديك بي ديني از بين مي رود و فساد و ظلم ريشه كن مي گردد و به لطف و قدرت پروردگار مهربان، صلح و صفا و عدالت در سايه رهبري و زعامت پيشوايي معصوم و مقتدر، در پهنه زمين مستقر
مي شود، وحدت و همبستگي جاي افتراق و اختلاف را مي گيرد، عفريت ظلم و جور نابود شده، فرشته ايمان و توحيد در آسمان و فضاي آن زمان به پرواز در مي آيد و بشر در تمام شؤون زندگي معتدل مي گردد، فوق العاده مسرور و خوشحال شده مرغ روحش اوج گرفته، اميد و آرزويش زنده مي شود و از خداي خود مي خواهد هر چه زودتر آن زمان درخشان را برساند تا بتواند مدّتي را در سايه چنين حكومت نوراني و چنان رهبر آسماني با سعادت كامل و آرامش روحي به سر برد.

    مولاي متّقيان مي فرمايد: «اِنتظِروا الفرجَ و لا تيأسوا مِن روحِ الله فانّ احبَّ الاعمالِ الي الله عزّوَجَلَّ اِنتظارُ الفرجِ» يعني : در انتظار يك زندگي فرح انگيز معنوي (كه با ظهور و فرج امام عصر (عج) حاصل  مي شود) باشيد و از رحمت خدا نااميد مشويد زيرا كه بهترين و محبوبترين اعمال پيش خداوند متعال انتظار فرج مي باشد.⁵

اميد و آرزوي تحقّق اين نويد كلّي جهاني انساني، در زبان روايات اسلامي، «انتظار فرج» خوانده شده است و عبادت ـ بلكه افضل عبادات ـ شمرده شده است. اصل انتظار فرج از يك اصل كلّي اسلامي و قرآني ديگر استنتاج مي شود و آن اصل «حرمت يأس از روح الله» است. مردم مؤمن به عنايات الهي، هرگز و در هيچ شرايطي اميد خويش را از دست نمي دهند و تسليم يأس و نااميدي و بيهوده گرايي
نمي گردند. چيزي كه هست اين انتظار فرج و اين عدم يأس از روح الله در مورد يك عنايت عمومي و بشري است، نه شخصي يا گروهي؛ و به علاوه توأم است با نويدهاي خاص و مشخص كه به آن قطعيّت داده است.⁶

نعمت امنيّت يكي از مهم ترين  نعمت هاي الهي است. در ميان گونه هاي متنوّع امنيّت، مانند امنيّت نظامي، امنيّت قضايي، امنيّت اقتصادي و ... بدون شك امنيّت رواني از بالاترين درجه ي اهميت برخوردار است. زيرا در صورت فقدان امنيّت رواني، فرد دچار يأس فلج كننده اي خواهد شد كه او را مستأصل مي سازد.

بنابراين، منبع تأمين تعادل روحي و امنيّت رواني افراد يك جامعه و تداوم حيات با نشاط يك امّت، ارزشمندترين سرمايه ي آن جامعه محسوب مي شود كه پي جويي آرمان هاي امّت را امكان پذير مي سازد.

بر اين پايه، «منجي موعود» در پهنه ي جغرافياي جهان اسلام، بلكه در گستره ي جهاني جبهه ي مستضعفان ستم ديده ي تاريخ ما ارجمندترين سرمايه ي معنوي مبارزان خداجو و عدالت خواه است. امام مهدي (عج) منبع جوشان و بي پايان توليد انرژي رواني است كه سنگربانان جبهه ي حق با اتّصال بدان، به بازسازي و تقويت انگيزه و اراده ي خويش مي پردازند تا تداوم بخش اين پايداري نستوهانه باشند.⁷

در منابع روایی اسلامی و به ویژه شیعی، از خصوصیّات و اختیارات و
عمل­کردهایی یاد شده است که جز با تشکیل حکومت واحد جهانی محقّق نخواهد شد. از جمله گفته شده است که مهدی (عج) ستم را برمی اندازد. عدالت و دین حق را در سطح جهان برای همیشه مستقر می سازد. در برخی از روایات نیز از اختیارات و قدرت و امکانات مطلق و جهانی امام غایب یاد شده است، اختیارات و امکاناتی که عملاً جز با چیرگی بر جهان و تشکیل حکومت مقتدر جهانی به دست نمی آید. برای مثال امام باقر (ع) می فرماید : «قائم ما با در انداختن بیم و هراسی در دل ستمگران یاری می شود. با پشتیبانی و حمایت از جانب خداوند تأیید می گردد. زمین برایش خاضع و تسلیم می شود. گنج ها و خزائن برایش آشکار و نمایان می شود. حکومت او شرق و غرب عالم را فرا می گیرد. خداوند به وسیله ی او دینش را بر تمام ادیان چیرگی می بخشد، هرچند مشرکان کرامت داشته باشند. در زمین خرابی و ویرانی
نمی ماند مگر آن که او آن ها را آباد کند و عیسی بین مریم (ع) از آسمان فرود آید و پشت سرش نماز می گزارد».

با توجّه به این نوع روایات هرگز تردیدی نخواهد ماند که حکومت حضرت مهدی (ع) تمام  گستره ی زمین را خواهد گرفت. با روشن شدن ایده ی حکومت جهانی در مباحث مهدویّت، نسبت آن با نظریه های امروزین جهانی شدن و
جهانی سازی تا حدود زیادی آشکار می شود.⁸

4- دیدگاه امام خمینی (ره)

امام راحل در مورد حرکت در جهت تحقّق حکومت جهانی اسلام، پیوسته به مسؤولان نظام توصیه می کردند که هرگز از آرمان عظیم انقلاب اسلامی که تشکیل حکومت جهانی اسلام است غافل نشوند. ایشان فرمودند : «مسؤولان ما باید بدانند که انقلاب ما محدود به ایران نیست، انقلاب مردم ایران نقطه شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام به پرچم داری حضرت حجّت ـ ارواحنا فداء، است ـ که خداوند بر همه ی مسلمانان و جهانیان منّت نهد و ظهور و فرجش را در عصر حاضر قرار دهد ـ مسایل اقتصادی و مادّی اگر لحظه ای مسؤولین را از وظیفه ای که بر عهده دارند منصرف کند، خطر بزرگ و خیانتی سهمگین را به دنبال دارد. باید دولت جمهوری اسلامی سعی و توان خود را در اداره ی هر چه بهتر مردم بنماید، و این بدان معنا نیست که آنها را از اهداف عظیم انقلاب که ایجاد حکومت جهانی اسلام است منصرف کند.⁹

نتیجه

به اتّفاق عقیدۀ تمام مسلمانان، اسلام که در واپسین حلقه از سلسلۀ طولانی نبوّت ظاهر شده، از هر جهت کامل ترین و جامع ترین دین است و تا روز قیامت نیز برای تأمین سعادت بشر کافی است. دین اسلام ناگزیر روزی تمام انسان ها را پیرو خود
می سازد و جهان را تسخیر می کند. با توجّه به آیات نورانی مسلمانان حقّانیّت، جامعیّت، خاتمیّت، جهان شمولی و سرانجام جهان گستری و پیروزی و غلبه نهایی اسلام را دریافته اند.

اعتقاد به مهدویّت و ظهور منجی دادگستر و جهانی ناگزیر به چیرگی اسلام بر تمامی ادیان و مکاتب و ایدئولوژی ها و استیلا بر جبّاران و فرمان روایان غیر الاهی و در نهایت تأسیس حکومت جهانی می انجامد، به ویژه اگر از منظر شیعی به تاریخ بنگریم، ظهور مهدی خاص و شناخته شده و در عین حال غایب از انظار و تشکیل حکومت حق و عدالت گستر اجتناب ناپذیر خواهد بود.

پانوشت ها

1. مصلح حقيقي، ص 10
2. در انتظار ققنوس، ص 272
3. موعود، شماره 45، صص  44 تا 50
4. نشریه پُرسمان، ص 17
5. مصلح حقيقي، صص 5 و6
6. قیام و انقلاب مهدی (عج)، صص 6 و 7
7. در انتظار ققنوس، ص 265
8. نشریه پُرسمان، ص 17
9. موعود، شماره 43، ص 73

منابع و مآخذ

1. كامران، مهدي، مصلح حقیقی، مشعل آزادي، 1356
2. مطهّري، مرتضي، قيام و انقلاب مهدي (عج) از ديدگاه فلسفه و تاريخ، تهران، سلسله انتشارات وحي، 1354
3. سيّد ثامر، هاشم العميدي، ترجمه و تحقيق : مهدي عليزاده، در انتظار ققنوس، انتشارات مؤسّسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)، چاپ اول، تابستان 1379
4. ماهنامه فرهنگي، اعتقادي، اجتماعي موعود، سال هشتم، شماره 45 ، تير و مرداد 1383
5. نشریۀ پُرسمان، سال سوم، شماره 16، دی ماه 1383
6. ماهنامۀ فرهنگی، اعتقادی، اجتماعی موعود، سال هشتم، شمارۀ 43